CARTER EP

روغن معدني براي دنده هاي بسته

كاربردها

  • دنده های بسته  • به طور ويژه براي دنده هاي بسته در شرايط عملياتي سخت طراحي شده است.
  • یاتاقان ها         • ياتاقان ها و كوپلينگ هاي دنده اي
  • کوپلینگ ها      • دنده هاي ساده و مارپيچي
    • دنده هاي حلزوني

استانداردهاي بين المللي

  • DIN 51517 Part 3 => group CLP
  • NF – ISO 6743-6 category CKD
  • AGMA 9005 – D94
  • CINCINNATI MILACRON
  • DAVID BROWN

مزايا

  • خواص عالي EP و ضد سايش
  • سازگار با آب بندها
  • خواص خوب ضد خوردگي
  • پايداري حرارتي بالا

مشخصات مقادیر متوسط

نمونه مشخصات واحد روش GARTER EP
68 100 150 220 320 460 680 1000
دانسیته درC° 15  Kg/m³ ISO 3675 885 893 895 896 901 906 912 920
گرانروی در C° 40 mm²/s ISO 3104 68 100 150 220 320 460 680 1000
گرانروی در C° 100 mm²/s ISO 3104 8/8 11 15 19 24/5 31 36/7 48/4
شاخص گرانروی ISO 2909  100 100 100 96 96 96 89 92
نقطه اشتعال ISO 2592 240 250 255 255 255 260 260 270
نقطه ریزش ISO 3016 21- 21- 18- 12- 12- 9- 9- 9-
تست  A/8 , 3/90) FZG) DIN 51354/2 13< 13< 13< 13< 13< 13< 13< 13<

 

در مورد روغن موتور و وظایف آن چه می‌دانید؟

روغن در موتور خودرو وظایف متعددی ایفا می‌کند. انجام درست هر یک از این وظایف نقش مهمی در سلامت موتور خودرو ایفا می‌کند، به نحوی که بدون روغن مناسب، موتور دچار مشکلات جدی می‌شود. پس از انتخاب روغن مناسب، تعویض به موقع آن طول عمر موتور را افزایش داده و از خرابی آن می‌کاهد.

32

1

وظایف اساسی روغن در موتور شامل موارد زیر است:

  • کاهش اصطکاک و سایش قطعات موتور

4

  • خنک کاری: خارج کردن حرارت ناشی از احتراق از قطعات موتور

5

  • ضربه گیری: گرفتن شدت ضربه وارد بر یاطاقان‌ها و قطعات در حین کار موتور

7

  • آب بندی: آب بندی بین رینگ پیستون و دیواره‌های سیلندر، تا هنگام تراکم، گازها خارج نشده و قدرت موتور کم نشود.

6

  • تمیز کردن سطوح: روغن مرغوب بر اثر انجام وظایف خود در موتور، پس از مدتی آلوده می‌شود، چرا که می‌بایست آلودگی‌های ناشی از دوده و رسوبات را از بین قطعات موتور خارج کرده و از باقی ماندن آن‌ها در بین اجزا جلوگیری کند. در واقع به علت وجود مواد پاک کننده و متفرق کننده در ساختار روغن موتور، این ماده پس از مدتی کارکرد در موتور به صورت تدریجی سیاه می‌شود.

8

  • محافظت از قطعات متحرک در برابر زنگ زدگی و خوردگی: روانکار در واقع یک حائل روان بین قطعات ایجاد کرده، مانع از سایش و اصطکاک آن‌ها می‌شود و از خوردگی و زنگ زدن قطعات جلوگیری می‌کند.

به منظور آشنایی بیشتر با خواص روغن موتور، به صورت خلاصه اجزای تشکیل دهنده آن مورد بررسی قرار می‌گیرد.

1- ترکیبات روغن موتور

9

روغن موتور از ترکیب روغن پایه و افزودنی‌های مناسب تهیه می‌شود و در سطوح کیفی مختلف و گرانروی با درجات متفاوت عرضه می‌شود. روغن پایه‌ای که در ساخت روغن موتور به کار می‌رود می‌تواند معدنی، نیمه سنتزی و یا تمام سنتزی باشد. اهمیت مواد افزودنی در روغن موتور بسیار مهم و حیاتی است و در صورتی که روغن موتور، مواد افزودنی از نوع مناسب و به مقدار لازم نداشته باشد، قابل استفاده نخواهد بود.

1-1- روغن پایه

روغن پایه، حجم اصلی تشکیل دهنده انواع روغن‌‌های خودرو و روغن‌های صنعتی می‌باشد. به صورت کلی روغن‌های پایه به دو نوع معدنی (نفتی) و سنتزی تقسیم می‌شوند. روغن‌های معدنی از پالایش برش‌های نفتی و روغن پایه‌های سنتزی به صورت شیمیایی تهیه می‌شوند.
بر اساس تقسیم بندی API (انجمن نفت آمریکا)، روغن‌های پایه در 5 گروه طبقه بندی می‌شوند. سه گروه اول شامل انواع روغن‌های معدنی و گروه چهارم، روغن‌های سنتزی پلی آلفا اولفین می‌باشند. در گروه پنجم، هر روغن پایه‌ای که در چهار گروه اول قرار نداشته باشد، جای دارد.

1-1-1- روغن پایه‌های معدنی

این گروه از روغن‌های پایه، از فرایندهای مختلف پالایش که بر روی برش‌های نفتی انجام می‌شود، حاصل می‌گردند. در این فرایندها هیدروکربن‌های آروماتیکی و مولکول‌های درشت پارافینی با روش‌های استخراج و جداسازی حذف شده و یا با روش‌های کاتالیستی به ترکیبات مفیدتر تبدیل می‌شوند. بسته به تکنولوژی روش‌های به کار رفته برای این منظور، سه نوع روغن پایه شامل گروه I، II و III (طبق طبقه بندیAPI) به دست می‌آید. این گروه‌ها در میزان ترکیبات اشباع، میزان گوگرد، شاخص گرانروی، مشخصات فیزیکی و شیمیایی و میزان پایداری شیمیایی و حرارتی تفاوت دارند.

10

2-1-1- روغن پایه‎‌های سنتزی

این روغن‌ها حاصل فرایندهای پتروشیمیایی خاص هستند. این ترکیبات در اوایل قرن بیستم ساخته شدند و پس از به اثبات رسیدن ویژگی‌های منحصر به فرد و خواص مناسب در کاربردهای خاص، مورد اقبال قرار گرفتند. مهم‌ترین این روغن‌ها شامل پلی‌آلفا‌اولفین‌ها، استرها و پلی گلایکول‌ها هستند. اگرچه این روغن‌ها نسبت به روغن پایه‌های معدنی گران‌تر هستند اما مقاومت حرارتی و شیمیایی بسیار بالاتری داشته و گستره‌ی دمایی کاربرد آن‌ها وسیع‌تر است. این روغن‌ها در گروه چهارم و پنجم طبقه بندی API (انجمن نفت آمریکا) قرار می‌گیرند.

1100

طبقه بندی روغن‌های پایه بر طبق API در جدول زیر دیده می‌شود.

روغن پایه درصد گوگرد درصد مواد اشباع شاخص گرانروی
گروه I 0.03< 90> 80 تا 120
گروه II 0.03> 90< 80 تا 120
گروه III 0.03> 90< 120<
گروه IV پلی آلفا اولفین‌ها
گروه V روغن پایه‌هایی که در سه گروه فوق قرار نمی‌گیرند. مانند استرها، سیلیکون‌ها، پلی گلایکول‌ها و ….

2-1- مواد افزودنی

تقریبا 70 تا 90 درصد روغن موتور از روغن پایه تشکیل شده است و بقیه‌ی آن افزودنی‌هایی است که خواص مورد نیاز کار در شرایط موتور را ایجاد می‌کنند. کیفیت روغن موتور، متاثر از کیفیت روغن پایه و افزودنی‌ها می‌باشد. افزودنی‌های روغن موتور با تکنولوژی‌های پیشرفته‌ای توسط شرکت‌های معدود سازنده‌ی مواد افزودنی تولید شده و توسط شرکت‌های روغن ساز در سراسر جهان مورد استفاده قرار می‌گیرند.

12

افزودنی‌های روغن موتور را می‌توان در چهار گروه کلی طبقه بندی کرد:

1- مواد کنترل کننده آلودگی و رسوب

  • بازدارنده‌های اکسیداسیون
  • پراکنده ساز‌ها
  • پاک کننده‌ها

2- عوامل ایجاد کننده لایه‌ی روانکار

  • کاهش دهنده‌های ضریب اصطکاک
  • افزودنی‌های ضد سایش
  • بازدارنده‌های خوردگی و زنگ زدگی

3- موارد مربوط به کنترل میزان جاری بودن روغن

  • بالابرنده شاخص گرانروی
  • پایین آورنده نقطه ریزش

4- سایر افزودنی‌ها

  • بازدارنده‌های تولید کف

عملکرد مناسب روغن موتور در طول زمان کارکرد، بستگی به کیفیت افزودنی‌ها و روغن پایه‌ی استفاده شده در ساخت آن دارد، به نحوی که این مواد سازنده باید خاصیت خود را در طول دوره کارکرد به نحو مناسبی حفظ کرده و وظایف روغن موتور را به بهترین نحو ممکن به انجام رسانند.

چه اطلاعاتی از ظرف محصول به دست می‌آید؟

1

از ظرف محصول، علاوه بر برند تولیدکننده‌ی آن، می‌توان اطلاعات فنی در خصوص نوع روغن به دست آورد. به منظور درک بهتر این اطلاعات آشنایی با برخی مفاهیم ضروری است.

1- شاخص گرانروی

شاخص گرانروی اطلاعاتی در مورد میزان تغییرات گرانروی روغن با تغییرات دما به دست می‌دهد. گرانروی مایعات به صورت ذاتی با تغییرات دما تغییر می‌کند. در دماهای بالاتر گرانروی کاهش یافته و مایع در واقع روان‌تر می‌شود. در مورد روغن‌های موتور نیز این خاصیت فیزیکی به همین شکل وجود دارد. اما روغنی از خاصیت مناسب برخوردار است که میزان روان بودن آن در دمای بالای کار موتور و در دمای پایین محیط، چندان تغییر نکند و روغن نقش محافظتی خود را با کمک گرانروی مناسب خود در همه‌ی دماها به خوبی ایفا کند. این خاصیت هم به کیفیت روغن پایه مصرفی و میزان پالایش آن بستگی دارد و هم توسط مواد افزودنی بالابرنده شاخص گرانروی تقویت می‌شود. روغن‌های چند درجه‌ای چنین هستند و گرانروی مناسب را هم در دمای بالا و هم در دمای پایین تامین می‌کنند. به عنوان مثال، در عبارت 10W40 ، عدد 10W نشانگر حد گرانروی در دمای پایین است. هرچه این مقدار پایین‌تر باشد روغن در دماهای پایین‌ روان‌تر خواهد بود و در واقع روانکاری مناسب موتور در زمان شروع به کار (استارت) در محیط سرد تامین خواهد شد. عدد دوم (به عنوان مثال 40) نشانگر حد گرانروی در دمای بالا است. هرچه این مقدار بزرگ‌تر باشد، گرانروی روغن بیشتر است. بنابراین روغن‌های چند درجه‌ای، از لحاظ میزان گرانروی در دمای بالا و پایین عملکرد بهتری دارند.

2
در شکل بالا تفاوت شاخص گرانروی بالا (خط قرمز) و شاخص گرانروی پایین (خط سبز) نشان داده شده است. همانطور که دیده می‌شود، زمانی که شاخص گرانروی بالاتر است، گرانروی در دمای بالا و پایین کمتر تغییر می‌کند و این موضوع به ایجاد لایه روانکار مناسب در همه‌ی دماها کمک می‌کند.

بنابراین روغن‌های چند درجه‌ای، روانکاری مناسب در دمای بالا و پایین را ایجاد خواهند کرد و در اصطلاح به روغن‌های چهار فصل مشهور هستند. انجمن مهندسین خودرو (Society of Automotive Engineers) یا به اختصار SAE، روغن‌ها را بر اساس گرانروی در گرما (دمای کاری موتور) و سرما (دمای استارت) طبقه بندی کرده و به صورت جدولی برای حدود گرانروی در درجه‌های مختلف منتشر می‌کنند. این طبقه بندی برای روغن‌های موتور SAE J 300 نامیده می‌شود. درجه مناسب گرانروی باید با توجه به توصیه سازنده خودرو در اقلیم‌های مختلف انتخاب شود.

34
به عنوان مثال از روی نمودار مشخص می‌شود که روغن 10W40 از 20- درجه‌ی سانتی گراد تا 50 درجه‌ی سانتی گراد عملکرد مناسبی دارد.

2- مشخصات بین المللی، تاییدیه‌ها و سطوح کیفی

نکته‌ی مهم دیگری که باید مورد توجه قرار گیرد، مشخصات کیفی، تاییدیه‌ها و مشخصات بین المللی است که بر روی بسته بندی محصول چاپ می‌شود تا مصرف کننده به درستی روغن مناسب خودروی خود را برگزیند. موسسات بین المللی برای معرفی روغن‌های موتور، دو طبقه‌بندی زیر را با هم به کار می‌برند.
– طبقه بندی بر اساس گرانروی (که در قسمت اول شرح داده شد)
– طبقه بندی بر اساس سطح کیفیت
طبقه بندی دوم سطوح کیفی روغن‌های موتور را معین می‌کند و دائما در حال به روز رسانی می‌باشد. چرا که همه ساله موتور خودروها با طراحی جدید‌تر و الزامات سخت گیرانه‌تر وارد بازار می‌شوند و لازم است که روغن‌هایی متناسب با نیازمندی‌های موتورهای جدید تولید و عرضه شوند. مصرف کننده بر اساس نوع و مدل خودرو (توصیه سازنده) و بر اساس سطوح کیفی اعلام شده توسط شرکت سازنده‌ی روغن، روغن مناسب خودروی خود را انتخاب می‌کند. موسسات مختلفی اقدام به طبقه بندی بر اساس کیفیت نموده‌اند. یکی از معروف‌ترین این طبقه بندی‌ها API (موسسه‌ی نفت آمریکا) است. سطوح کیفی در سیستم API برای خودروهای بنزینی با حرف S و برای خودروهای دیزلی با حرف C مشخص می‌شوند. سطوح کیفی موتورهای بنزینی از SA برای خودروهای دهه ی 1930 آغاز شده و تاکنون تا سطح کیفیت SN ادامه داشته است. در مورد خودروهای دیزلی آخرین سطح کیفیت در حال حاضر CJ-4 می‌باشد. طبقه بندی‌های دیگر شامل طبقه بندی JASO، ACEA، ISLAC و … می‌باشند.

Untitled
علاوه بر این خودروسازهای جهانی تاییدیه‌های کیفی مخصوص خود را برای روغن‌های خودرو صادر می‌کنند. این تاییدیه‌ها که از سوی خودروسازها و پس از انجام تست‌های دقیق موتور انجام می‌شوند از اهمیت بالایی برخوردارند. زیرا مشخصاتی که مد نظر سازنده می‌باشد می‌بایست در این روغن‌ها تامین شود. به عنوان مثال شرکت پژو تاییدیه خود را برای روغن‌های شرکت توتال صادر نموده است و محصولات Elf تاییدیه شرکت رنو را اخذ نموده‌اند.

5

3- دسته بندی محصول به لحاظ نوع روغن پایه

روغن پایه‌هایی که در ساخت روغن موتور به کار می‌روند می‌توانند معدنی، سنتزی و یا ترکیبی از هر دو باشند.
روغن پایه‌های معدنی (نفتی): این گروه از روغن‌های پایه از پالایش چند مرحله‌ای برش‌های نفتی حاصل می‌شوند. این روغن‌ها بسته به روش تصفیه و میزان هیدروکربن‌های اشباع، کیفیت متفاوتی دارند.
روغن پایه‌های سنتزی: این روغن‌های پایه از واکنش‌های شیمیایی حاصل می‌شوند و در دماهای بالا و پایین قابلیت‌های عملکردی بهتری نسبت به روغن پایه‌های معدنی دارند. چرا که به طور ذاتی مقاومت حرارتی و شیمیایی بالاتری در شرایط سخت دمایی و فشاری نشان می‌دهند.
روغن‌های نیمه سنتزی: این روغن‌ها از ترکیب روغن پایه‌های معدنی و سنتزی حاصل می‌شوند.